Grondmonsters zijn na de afschaffing van de derogatie in 2026 niet meer verplicht, maar ze kunnen wel meer mestruimte bieden op fosfaat. Standaard krijg je de laagste norm voor fosfaattoediening, namelijk 40 kg fosfaat per ha op bouwland en 75 kg per ha op grasland. Met een bodemanalyse toon je de werkelijke fosfaattoestand op een perceel aan. Als er weinig fosfaat in de bodem zit, mag je door middel van fosfaatdifferentiatie extra fosfaat uit dierlijke mest toedienen. Soms tot wel 120 kg fosfaat in totaal. Zeker op bouwland waar de fosfaatnorm standaard erg laag ligt, en vaak beperkend is, kan dit extra mestruimte geven.

Extra ruimte op fosfaat kan betekenen dat je bijvoorbeeld minder VVO’s (Vervangende Verwerkings Overeenkomsten) nodig hebt.

Naast potentieel meer mestruimte, geeft een bodemanalyse inzicht in de conditie van de bodem. Dat is belangrijk voor je bemestingsplan. Wat is de pH? Welke sporenelementen zijn laag of juist hoog? Gezien de geringe mestruimte is het nog belangrijker om gericht te bemesten of bekalken voor een optimale bodem en een goede ruwvoeropbrengst.

Door de afschaffing van derogatie is fosfaatkunstmest in 2026 weer toegestaan. Als in de bodem een fosfaattekort is ontstaan, kan dit aangevuld worden met extra fosfaat aanvulling in de kunstmest. Let wel op de N/P verhouding in de meststof om optimaal gebruik te maken van de beschikbare plaatsingsruimte.